“آستارا” بیش از ۱۲ قلعه تاریخی دارد که هیچکدام ثبت نشدهاند.
به گزارش خبرنگار میراث فرهنگی باشگاه خبرنگاران؛ شهرستان آستارا در شمال غربی استان گیلان و در مجاورت دریای خزر قرار دارد که به دلیل موقعیت اقلیمی و آب و هوایی و همچنین رطوبت زیاد، هیچ یک از آثار تاریخی آن وضعیت مطلوبی ندارند.
این شهرستان بیش از ۱۲ قلعه باستانی از دوران کهن ایران دارد که هیچکدام در فهرست میراث فرهنگی ثبت نشدهاند.
قلعههای بزهنوا، شاغوله، تکهدو، لمر، کتهسر و … از جمله قلعههای باستانی این منطقه است که پیشینه تاریخی برخی از آنها به ماقبل تاریخ برمیگردد.
شهرام آزموده، کارشناس و پژوهشگر آثار باستانی در این زمینه میگوید: « به علت عدم بررسیهای باستانشناسی و کاوشهای علمی، هیچگونه سندی دال بر تحقیق علمی در این اقلیم وجود ندارد و آنچه باقی است نظریههای دیمی و گهگاه مشاهدههای غیرکارشناسانه است.»
وی افزود: «تحقیقات باستانشناسی با نگرش علمی در این منطقه منجر به شناسایی پازلهای گمشده تمدن کهن تالش را فراهم خواهد آورد که این عمل مانع کاوشهای غیرعلمی و مافیای قاچاق سودجویانه و تاراج عتیقههای منطقه و سرمایههای ملی تمدن باستانی ایران خواهد شد.»
ذکر این نکته لازم است که منطقه تالش در قدیم از بخشی از سرزمین جمهوری آذربایجان امروزی تا بخش عمدهای از استان گیلان را شامل میشده است.
قلعههای “آستارا” به کلی تخریب شدهاند و تنها آثار به جای مانده از آنها که آن هم به مرور در حال از بین رفتن است وجود تمدنی بسیار عظیم در این منطقه را ثابت میکند.
آرمین حیدریان آستارایی، پژوهشگری که پس از چندین سال توانسته با تحقیقات میدانی و کتابخانهای بخش مهمی از این قلعهها را مستندسازی کرده و اخیرا در نشریه محلی “ماهنامه تالش” منتشر کرده میگوید: «در سالهای قبل اکثر این قلعهها و اطراف آن توسط افراد ناشناس مورد حفاری غیرمجاز قرار گرفت و اشیاء سنگی و مفرغی کشف شده در آنها به تاراج رفته است.»
تحقیقات وی نشان میدهد؛ قلعه “بزهنوا” یکی از مقرهای فرماندهی “خرمدینان” و گاها بابک خرمدین بوده است.
قلعههای آستارا در میان جنگلهای سرسبز و در ارتفاعات بخش “ویرمونی” و “لوندویل” قرار گرفتهاند و از آنجایی که ثبت نشدهاند، در کمال آرامش و بی سر و صدا در حال از بین رفتن است.
اگر رطوبت و شرایط جوی بخشی از آنها را از بین ببرد، بخشی دیگر نیز بدست افراد سودجو (!) مورد کاوش قرار گرفته و با خاک یکسان خواهد شد.