چوبر چوبر
چوبر
چوبر
چوبر
چوبر
چوبر
چوبر

  • پربازدیدترین
  • آخرین اخبار

متعصبیم یا مهمان نواز ؟!
گرفتن پرینت
کد خبر: 6404  |   تاریخ انتشار:۰۱ بهمن ۱۳۹۴   |   نویسنده: احد پرستار
متعصبیم یا مهمان نواز ؟!

635804426331867942

مردم شهر ما به غریبه پرستی در بین خود همشهریان معروفند که اگر شخصی غریبه بخواهد به این رفتار ما اسمی بگذارد بهترین واژه در ادبیات فارسی مهمان نوازی است. حال آن کلمه منفی (غریبه پرستی) کجا و این کلمه مثبت و پر انرژی (مهمان نوازی) کجا؟.

در این مطلب به بررسی کلمه ای به نام تعصب می پردازیم که شایسته است همین ابتدا این عرض را داشته باشیم که منابع مختلفی برای تعاریف بکاربرده شده، وجود دارد.

معنی کلمه تعصب در لغتنامه دهخدا: جانب داری، طرفداری شدید کردن، حمایت بدون چون و چرا، جالب است در ادامه با این جمله هم تماس فکری برقرار کنیم که: گفت ای مردک، خدا در حق تو چندان لطف نکرده است که تو در حق خانه او چنین تعصب می ورزی(منتخب الطائف عبید زاکانی چ بران ص ۱۴۷ )

معنی کلمه تعصب در فرهنگ معین: از چیزی سخت جانب داری کردن، حمیت، عصبیت، سختگیری.

اگر تعصب گرایی (فاناتیسم) را در جامعه ای بررسی کنیم به راحتی می بینیم که عده ای برای دست یافتن به هدفی که هیچ گونه علت عقلانی در آن وجود ندارد، تلاش می کنند و براحتی قوانین و اصول اجتماعی را مورد بی احترامی قرار می دهند، اینگونه افراد سعی دارند محل زندگیشان مثل جزیزه ای وسط دریا باشد تا از دسترس غیر بومی ها و غیر فامیل و غریبه در امان باشد. سعی اینگونه افراد در نشان دادن بهتر و برتر بودن عقاید و آداب رسوم قوم و فامیل و منطقه ی خویش است. چه بسا این افراد برای نشان دادن رجحان و برتری خویش دست به خشونت هم بزنند، فرد متعصب و فاناتیست شدیداً در برابر هرچیزی که علاقه اش را زیر سوال ببرد مقاومت نشان خواهند کرد. تحقیق و بررسی کردن این افراد در مورد درست یا غلط بودن علاقه و یا اعتقاد هم تا حدی است که تحقیقات در راستای نتیجه ای که ایشان می خواهند، باشد وگرنه ماهیت مطالعه و تحقیقات را زیر سوال می برند، استدلال فاناتیست ها بر پایه استدلال های احساسی و عاطفی است. ریشه کلمه تعصب دلبستگی و تمایل کورکورانه ای است که باعث می شود انسان کسی یا چیزی را بدون دلیل و یا با دلایل غیر موجه و ناکافی بپذیرد و روی آن تأکید و پا فشاری کند.

اگر از دید قرآن بحث تعصب را مورد بررسی قرار دهیم که در آیه ۱۳۵ سوره نساء، آیه ۵ سوره ی مائده، دلیل بسیاری از مخالفت های مردم با عدالت و تحقق آن در جامعه را تعصب معرفی می کند.

در آیه ی ۴۲ و ۴۶ سوره ی مریم از تعصب به عنوان عامل مهم و اساسی خشونت های نابجا یاد می کند. این تعصبات به گونه ای بوده که بسیاری از انسان ها و امت ها به سبب همین عامل به آتش کینه سوزانده یا کشته شده اند( سوره انبیاء آیه ی ۶۸، سوره عنکبوت آیه ۲۴ و ۷۱ و صافات آیه ی ۸۵و ۸۶و ۹۷). *

در آیه ی ۳۱ و ۳۹ سوره حجر و نیز آیات ۱۱ تا ۱۷ سوره ی اعراف تعصب یکی از عامل های کینه توزی و در سوره ی اعراف آیه ی ۱۲ و سوره ی ص آیه ۷۵ و ۷۶ عامل نافرمانی معرفی شده است. *

پیامبر (ص) فرموده اند که: « کسی که مردم را دعوت به تعصب کند از ما نیست و کسی که به خاطر تعصب بجنگد، از ما نیست.»

تعصب گرایی از جوانب سیاسی، اجتماعی و اخلاقی از دید جامعه شناسان و دین اسلام محکوم است. تعصب مانع رشد اندیشه معرفی می شود. آسیبی که تعصب به فکر آزاد و ذهن آزاد می زند با هیچ آسیب دیگری قابل مقایسه نیست. تعصب دشمن نویسنده منتقد است.

« برخی از افراد می دانند که ممکن است گاهی باورها و اعتقادات شان اشتباه باشد و سعی می کنند آنها را بررسی کنند و با مطالعه و تحقیق، خود را در معرض اطلاعات جدیدی گذاشته و حتی ممکن است در باورهایشان تغییراتی ایجاد کنند، اما برخی دیگر کاملا عکس این افراد عمل می کنند. آنها بر این فرض هستند که تمام اعتقادات شان صحیح است و در برابر اطلاعات و بینش جدید غیرقابل نفوذ هستند. خلاصه این که متعصب هستند. آنها اغلب به باورهایشان بشدت پای بند بوده و انعطاف ناپذیرند و در برابر اعتقادات دیگر، بسیار تدافعی و تحقیرآمیز رفتار می کنند.» **

علت روانشناختی ایجاد تعصب

« تحقیقات بسیاری در زمینه این که چرا فردی دچار تعصب می شود، انجام شده است. اما به طور کل فرض بر این است که اضطراب و نگرانی و احساسات منفی موجب می شود فرد تمایلات متعصبانه از خود بروز دهد. البته بنا بر تحقیق روان شناسان مشکل در حافظه کوتاه مدت هم می تواند موجب بروز رفتارهای متعصبانه شود.

تحقیقات نشان داده است اگر افراد نتوانند مفاهیم و عقاید و اطلاعات تازه را در حافظه شان ضبط کرده و در موقع لزوم استفاده کنند، دچار تعصب می شوند. در واقع این افراد نمی توانند عقاید مختلف را در ذهن نگه دارند و به این ترتیب توانایی مقایسه باورهای قبلی و جدید را از دست می دهند.»

در مطلب جاری می توان فهمید « تعصب » در منظر اسلام و روانشناسی امری کاملاً نکوهش شده است و همگان را به دوری از تعصب تشویق کرده اند حال شاید با مطرح شدن یک سوال و پاسخ به آن از دیدگاه یک متخصص کلمه تعصب، بصورت تکمیل تر معرفی شود.

آیا می‌توانیم تعصب هنجار یا معقول هم داشته باشیم؟

بله، آن نوع از تعصب که از نظر عموم به عنوان تعصب هنجار یا مطلوب شناخته می‌شود، در واقع از نظر علم روان‌شناسی در دسته علاقه‌مندی‌های فراوان توأم با واقع‌بینی قرار می‌گیرد که طبعاً جزیی از ساختار سالم انسان به حساب می‌آید ولی باید توجه داشته باشیم که هرجا که در مسیر دفاع از یک ارزش یا عنصر اجتماعی یا فردی دچار آرمانی‌سازی غیرمنطقی و انتقادناپذیری و متهم‌سازی شده‌ایم حتماً در معرض خطر تعصب کورکورانه هستیم. در اینجا باز به مثال قبلی برمی‌گردیم؛یعنی اگر تیم خود را دوست دارید و تشویق می‌کنید و از این کار لذت می‌برید و تفریح خوب و بی‌خطری دارید، در حال انجام یک رفتار سالم هستید ولی اگر ظرفیت شکست تیمتان را به هیچ وجه ندارید یا عصبانی و غمگین می‌شوید و با دیگران درگیری ایجاد می‌کنید و برای توجیه این ناکامی‌ از استدلال‌های غیرمنطقی استفاده می‌کنید و زمین و زمان را متهم می‌سازید حتما دچار نوعی تعصب کورکورانه شده‌اید که به جای آرامش برای شما تنش به همراه دارد. ***

پی نوشت:

* آثار و عاومل پیدایش تعصب ، علی باقرزاده

** تعصب شخصیتتان را تخریب می کند، جام جم

*** روانشناسی تعصب، محمد جواد علیرضائی

  1. دائمی چوبر گفت:

    درود بر اندیشه و قلم توانایتان مهندس پرستار عزیز.
    بسیار دقیق و با باریک بینی خاص به توضیح و نقد این موضوع اشاره فرمودید،بنده شخصا به داشتن دوستانی اندیشمند و فرهیخته چون شما افتخار می کنم.
    امید که نور و فضیلت علم و دانش رخسار جهالت را که تعصب نیز گونه ای از ان است از جامعه ما بزداید.

  2. محسن گفت:

    سلام. نگارنده متن لازم است که بداند هر تعصبی در هیچ دینی نه تنها نکوهیده نیست بلکه از ارزش والایی برخوردار است و فقط تعصبات علط مضمون است. مثلا آیا میتوان در مورد دین و اعتقادات الهی بی تعصب بود ؟ آیا میدانی اگر مسلمانی دین و مسلک دیگری برگزیند مرتد شده و مهدورالدم محسوب میشود. نویسنده محترم لازم است دقت بیشتری کند تا خدای ناکرده خوانندگان دچار سو برداشت نشوند.

    • احد پرستار گفت:

      با عرض سلام و ادب

      بنده در خواستی دارم مطلب زیر را هم مطالعه کنید.
      http://old.ido.ir/a.aspx?a=1390061507

      از هر نقدی استقبال می کنیم دوست عزیز. خوشحال می شوم نظرتان را بعد از مطالعه لینک بالا بدانم، ممنون از حضورتان

      • محسن گفت:

        سلام . مطالب لینک مذکور را مطالعه کردم ، ما کارشناس دینی نیستیم و نمیدانیم آیا کارشناسان منصف دینی آنرا تایید میکنند یا نه ] لذا وارد شدن در این مقوله میتواند خطرناک و موجب سو برداشت شود . من باب تذکر مطلبی را ارسال کردم. بهتر است همه ما در تخصصی که داریم و در رشته خاصی اهل نظر هستیم در رسانه های مکتوب بیان کنیم. البته بیان شفاهی مطالب مختلف با توجه به اطلاعات عمومی که داریم شاید موجه باشد ولی در رسانه های مکتوب نه . در ضمن من منتقد نیستم فقط دوستدار شما جوانان هستم و بس.

        • احد پرستار گفت:

          بنده از لطف شما سپاسگذارم
          در مورد اینکه هر کس باید در حیطه تخصص خود فعالیت داشته باشد با شما در یک جبهه می جنگم ولی لازم به ذکر است ک دوست عزیز بنده در پی نوشت ها منابع بکار برده شده را برایتان مرجع قرار دادم. که مسایل دینی از دیدگاه کارشناس دینی و مسایل روانشناختی از دیدگاه روانشناس بیان شده و در کل متن داخل گیومه قرار داده شده.

          تعصب اگر در کنترل عقل باشد مورد قبول است و لاغیر

  3. محسن گفت:

    سلام. از اینکه نظر بنده را در خصوص متعصبیم یا مهمان نواز منعکس نکردید ممنونم. !!!! از اینکه از همدیگر تشکر میکنید ، متشکرم !!!!!!

  4. B.k.o گفت:

    سلام و درود بر تمام کاهندگان دگم اندیشی
    و درودی افزونتر بر آنان که در مسیر آگاهی گام برداشته و سعی در همراه ساختن دیگران دارند.
    مهندس پرستار عزیز ممنون از متن زیباتون
    باشد آن روز که خفته گان، برخیزند و آنان که بیداران خفته اند، به ترویج اندیشه های خود نپردازند.

  5. مهناز گفت:

    حرف زدن که هزینه ایی ندارد….
    دوست خوشگلم محسن جان. تو اصلا مطلب رو گرفتی برادر من! یا فقط به تیتر توجه کردی؟؟؟؟
    این یکی از بهترین مطالبی بود که من در این سایت بی در و پیکر خوندم.
    بسیار منطقی و قشنگ نوشته شده و بنظرم خیلی از همشهریانم هم باید مطالعه کنند. چو برای پیشرفت و تعالی فرهنگ شهرمان توجه به این نکات لازم و ضروری است.
    حالا شما هم از در نقد و تعصب وارد شدی و هرچه دلت خواست و نخواست حواله تنها شخصیت مفید سایت کردی؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!
    حرف زدن که هزینه ایی ندارد، تو هم تا دلت خواست نقد کن اما بدون تعصب پسرجان!!!!
    خوش باشی و زیبا.

  6. مهناز گفت:

    ممنون از مقاله خوب آقا احد برستار
    اما بنظرم ما بیشتر متعصبیم .
    وقتی چند روز پیش در بازار آستارا دعوایی شد. بدون توجه به خانواده مسافران بیچاره که همراهشون بود. آنقدر آستارایی ها جلوی بانک صادرات بدبخت ها رو زدند که فقط بقیه مسافران کم مونده بود تف بندازند تو صورت برخی آستارایی ها که ادعای فرهنگ می کنند.
    متاسفانه مهمانواز نیستیم نه بلانسبت وحشی هستیم.
    چوبر سرزمین پدری ماست که زیادمیاییم ساحل و اکثرا خونه فامیل. اما همین عید دوتا موتور سوار آنقدر تو ساحل مزاحمت و دردسر برامون ایجاد کردند که پیش دوستام شرمنده شدم که چرا چوبر اومدیم.

  7. محمد گفت:

    یک شب چوبر خوابیدیم جز مردم آزاری ندیدیم صدها خودرو بعد از نیمه شب با بوق و صدای اهنگ دیش دیش داخل طرح ساحلی برای تفریح!!!!!! ساحل جلوی پلاژ ها رو کردند پیست ماشین سواری؟؟؟؟؟؟!!!! و تا ۲ صبح میچرخیدند !! کسی هم کاری بکارشان نداشت……

دیدگاه شما

( الزامي )

(الزامي)




کانال های مرتبط با شهرچوبر
آوای چوبر چوبر
© تمامی حقوق متعلق به چوبرنیوز می باشد. طراحی شده توسط: علیرضا دبیری و ماهر طهماسبی